موجودی توزیع شده چیست و چه مزایایی دارد
- مقالات و اخبار
- پنج شنبه 22 تیر 1402
حتماً شنیدهاید که شرکتهایی مثل آمازون دائماً در پی افزودن تعداد انبارها در سرتاسر دنیا هستند، ازاینرو میتوان گفت با مفهوم موجودی توزیعشده آشنا هستید. اما آیا شرکتهای کوچک نیز توان مالی و عملیّاتی لازم را برای توزیع موجودی خود در چندین انبار دارند؟ بله، به لطف شرکتهای 3PL، کسبوکارهای کوچکتر نیز میتوانند از استراتژی توزیع موجودی، برای کاهش زمان ارسال سفارش و کاهش هزینههای حملونقل استفاده کنند. در این مقاله با مفهوم موجودی توزیعشده بیشتر آشنا میشویم و همچنین خواهیم دید که چه مزایایی برای کسبوکارهای فعّال در حوزه تجارت الکترونیک دارد.
تعریف موجودی توزیعشده
موجودی توزیعشده، عمل ذخیره موجودی و اجرای عملیّات تکمیل سفارش از چندین مرکز توزیع در مکانهای جغرافیایی مختلف است. در نظر بگیرید که به جای پاسخگویی تمام سفارشهای مشتریان از یک مکان متمرکز و واحد، یک مدل هاب و اسپوک برای این کار راهاندازی کنید.
شرکتهای بزرگی مانند آمازون و والمارت مراکز مخصوص خود را دارند و این مسئله را به خوبی مدیریت میکنند. اما شرکتهای کوچک نیز میتوانند به لطف خدمات 3PLها از این استراتژی بهرهمند شوند. شرکتهای خدمات لجستیک شخص ثالث، مراکز توزیع و ارسال بزرگ خودشان را اداره کرده و ظرفیّت خود را به چندین مشتری ارائه میدهند، بدین ترتیب مشتریان آنها میتوانند در هزینههای سربار مربوط به تأسیسات و ساخت شبکه خود صرفهجویی کنند. علاوهبراین، این مشتریان خوششانس میتوانند از تخصص، فناوری، اتوماسیون انبار و نرخهای حملونقل قابل مذاکره بهره ببرند.
سفارشها چگونه پردازش میشوند؟
هنگامی که تمام موجودی در یک مرکز تکمیل واحد ذخیره میشود، سفارشهای مشتری از سبد خرید آنلاین به مرکز تکمیل ارسال میشوند، جایی که تمام عملیّات مربوط به برداشت، بستهبندی و برای تحویل به مشتری ارسال میشود. هنگامی که موجودی بین چند انبار تقسیم میشود، یک سیستم مدیریت سفارش به طور خودکار تعیین میکند که کدام مرکز میتواند سفارش را با کمترین هزینه ممکن ارسال کنند. سفارشها با همان سرعت در داخل مجموعه پردازش و بستهبندی میشوند، اما وجود مراکز توزیع متعدّد منجر به ارسال سریعتر میشود.
چرا یک کسبوکار تجارت الکترونیک، باید از موجودی توزیعشده استفاده کند؟
چندین مزیت برای توزیع برخی یا تمام موجودی در چندین انبار وجود دارد. در ادامه چند مورد از مهّمترینها را بررسی میکنیم.
حملونقل سریعتر: با نزدیکتر کردن موجودی به مشتریان خود، میتوانید خدمات حملونقل را در زمان کوتاهتری ارائه دهید. فرض کنید به جای این که تمام سفارشها را از تهران به سمت سرتاسر ایران ارسال کنید، بعضیها را از اصفهان، بعضی را از تبریز و بعضی را از مشهد، شیراز و اهواز بین مشتریان توزیع کنید. حالا میتوانید همین توزیع موجودی را بین انبارهای چندگانه در داخل هر شهر نیز داشته باشید تا به کمترین هزینه جابجایی ممکن دست یابید.
هزینههای حملونقل کمتر: مسافتهای کوتاهتر و استفاده از حاملهای حملونقل محلی یا منطقهای معمولاً منجر به کاهش هزینههای حملونقل میشود. اگر شرکت شما کالاهای حجیم و سنگین بفروشد، ایده موجودی توزیعشده آورده بیشتری نیز برایتان خواهد داشت.
بالا بردن ضریب اطمینان: اگر رنگ کفش پرفروش شما در یک انبار به طور غیرمنتظره تمام شود، ممکن است انبار دیگری بتواند سفارشها را در این مدّت تکمیل کند. این امر باعث میشود کار تکمیل سفارش بسیار سریعتر از حالت تأمین مجدّد انبار انجام شود که طبیعتاً به بهبود تجربه مشتری نیز میانجامد.
افزایش ظرفیّت پاسخگویی به سفارشها: در دورههای اوج فروش، میتوان پردازش سفارشها را بین چندین انبار توزیع کرد تا بار عملیّاتی هیچ انباری بیش از حد زیاد نشود.
کاهش هزینه بازگشت: مشابه حالت ارسال سفارشها از نزدیکترین مرکز، میتوان مرجوعیها را نیز به نزدیکترین مرکز ارسال کرد و در نتیجه هزینه و مدّت زمان لازم برای حملونقل کالاهای مرجوعی احتمالی نیز برای شما و مشتری کاهش خواهد یافت.
تسهیل نفوذ به بازارهای جدید: بیایید فرض کنیم که تجارت شما در تهران آغاز شده است، اما شما در حال برنامهریزی برای ورود به بازارهای جنوب کشور هستید. شراکت با یک 3PL که مراکز توزیع پردازش در نیمه جنوبی کشور دارد، کار شما را بسیار سادهتر میکند.
آیا استراتژی موجودی توزیعشده هیچ عیب و نقصی ندارد؟
طبیعتاً این استراتژی نیز مثل هر چیز دیگری در دنیای واقعی و کسبوکار با وجود تمام مزایایش، معایبی نیز دارد. مهّمترین عیب این استراتژی که البّته راه حل نیز دارد، پیچدیگی بیشتر در مدیریت موجودی است. شما باید میزان موجودی هر انبار را به دقّت پیشبینی و تعیین کنید تا مطمئن شوید که موجودی در هیچ مرکزی بیش از حد یا خیلی کم نباشد. سیستم باید مدیریت سفارش و موجودی را متمرکز کند تا به تمام دادههای مراکز در یکجا دسترسی داشته باشید.
سخن پایانی
از مزایای موجودی توزیعشده گفتیم، اما آیا این استراتژي برای هر کسبوکاری منطقی است؟ قطعاً خیر. زمانی که فروش در یک منطقه کوچک (مثلاً یک شهر کوچک) متمرکز است، توزیع موجودی جز هزینه اضافه نتیجه دیگری ندارد. همچنین ممکن است فروش در مناطق مختلف توزیع شده باشد اما حجم فروش کافی برای توجیه هزینههای اضافی وجود نداشته باشد. حتی اگر در حال فروش به مشتریان در سراسر جهان باشید، اگر حجم سفارش در هر منطقه به اندازه کافی نباشد، ممکن است هزینه و سرمایهگذاری برای استقرار استراتژی موجودی توزیعشده، توجیه اقتصادی نداشته باشد.
اگر دسترسی به فناوری لازم را ندارید اصلاً برای این کار اقدام نکنید. تعیین مقدار موجودی برای نگهداری در یک مرکز به اندازه کافی دشوار است، چه برسد به دو یا سه مرکز. شما باید بتوانید سطوح موجودی را در مکانهای مختلف و سفارشهایی را که از کانالهای فروش متعدّد دریافت میشوند مدیریت کنید. شما برای موفقّیت در این استراتژی به ابزارهای پیشرفته برای پیشبینی تقاضا نیاز خواهید داشت. در نتیجه بهتر است ابتدا شرایط کسبوکارتان را دقیق بررسی کرده و خود را آماده پیادهسازی کنید، سپس دنبال شرکت 3PL مناسب بگردید.