استانداردهای حملونقل اشیا تاریخی
- مقالات و اخبار
- دوشنبه 9 خرداد 1401
بیشتر اشیایی که در موزهها و گالریها میبینیم غیر قابل ارزشگذاری هستند؛ پس لازم است پیش از ارسال آنها از بستهبندی دقیق همه چیز مطمئن شویم. هدف این است که اشیاء تاریخی در سلامت کامل به مقصد خود برسند و در صورت نیاز بازگرادانده شوند. بستهبندی صحیح کالاهای ارزشمند تاریخی یا هنری در وهله اول منجر به حملونقل ایمن آنها میشود؛ بنابراین اگر نیاز است چنین بستهای را ارسال کنید، بهتر است بدون صرفهجویی در زمان، حداکثر دقت و توجه خود را به کار بگیرید.
بر اساس تحقیقات، موزه لوور فرانسه در منطقهای قرار گرفته است که به دلیل گرمایش جهانی شاهد بارانها و سیلهای بیشتری خواهد بود؛ بنابراین این موزه تصمیم دارد برای انتقال و حفظ آثار هنری و کهن، آماده شود. البته جابهجایی این آثار هم تنها به لحظات بحرانی محدود نمیشود. پس باید برنامهای مدون و مشخص برای جابهجایی این آثار داشت. اهمیت رسیدگی به اشیاء فرهنگی و تاریخی به قدری زیاد است که تمام مراحل حفظ، نگهداری و انتقال آنها بیش از محمولههای دیگر زیر ذرهبین است.
انواع بستهبندی کالاهای تاریخی و هنری باارزش
یکی از انواع بستهبندی مورداستفاده برای اشیایی ازایندست اصطلاحاً تعبیه محفظه نامیده میشود. در این روش مواد فوم به شکل کالای ارسالی و کمی بزرگتر از آن تراشیده میشود. سپس حاشیه منفذ ایجاد شده را با پنبه پلیاستر پر میکنند و روی آن را با لایهای پوشاننده به نام تیوِک (Tyvek) میپوشانند. این فوم تمام جعبه را پر میکند و چند جعبه با هم درون یک بسته بزرگتر قرار میگیرند.
هر محموله، ممکن است باتوجهبه نوع و شرایطش، بستهبندی خاص خودش را داشته باشد. از جمله شرایط ثابت و موردنیاز برای بستهبندی اشیاء تاریخی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- محافظت از سطح برای جلوگیری از تماس شیء تاریخی با دنیای بیرون؛
- محافظت در برابر ضربه، برای این منظور مواد بستهبندی باید شوک وارده از ضربهها را به خود جذب کند؛
- عایقسازی، این نوع بستهبندی شیء تاریخی را در برابر تغییرات دمایی و رطوبت محافظت میکند.
در روشهای مختلف بستهبندی اشیاء تاریخی و ارزشمند، کموبیش از مواد مشابهی استفاده میشود. فقط بر اساس اندازه بسته یا محتویات آن ممکن است شیوه قرار دادن اشیاء در محفظه بزرگتر متفاوت باشد. برای مثال بهتر است برای کالاهای بزرگتر یا با ابعادی نامتقارن از بستهبندی تکی استفاده کنیم. همچنین بهجای تراشیدن فوم در اطراف بعضی اشیاء، بهتر است با قطعات فوم آن را در جایش محکم و ثابت نگهداریم.
نکته: بههیچعنوان از موارد زیر برای بستهبندی اشیای تاریخی باارزش استفاده نکنید:
- کارتن یا کاغذی که اسیدی نباشد: بهمرورزمان این مواد حالت اسیدی پیدا میکنند.
- کاغذ روزنامه: به دلیل بافت گیاهی بالا بهسرعت مواد اسیدی آزاد شده و برای اشیاء تاریخی مضر خواهد بود.
- ضربهگیرهای مخصوص بستهبندی که از مواد زیستتخریبپذیر ساخته شدهاند: جنس این ماده بهگونهای است که در آب حل میشود.
- پیویسی یا وینیل کلراید: این ماده ممکن است بهسرعت دچار چسبندگی شده، و خاک و غبار را به خود و اشیاء تاریخی جذب کند.
- منسوجات رنگشده: برخی از رنگها در حضور رطوبت به اشیاء اطراف خود رنگ پس میدهند.
- مواد پشمی: این ماده ممکن است دارای مواد ضد بید باشد و بر روی اشیاء تاریخی اثر بگذارد. همچنین ممکن است دارای حشراتی باشد که خودشان مضر هستند.
- جعبههای چوبی: ممکن است این جعبهها از خود سم یا مواد اسیدی مخرب آزاد کنند.
شرایط حملونقل برای شرکتهای ارسالکننده
پروتکلهای حملونقل کالاهای باارزش تاریخی به ما میگوید که شرایط خاصی را بسته به نوع شیء و نیازهایش باید رعایت کنیم. مهمترین اصل در انتقال این نوع وسایل حفظ امنیت است. امنیت شیء در برابر سرقت و آسیب از مباحثی است که شرکتهای لجستیکی و کوریری مسئول باید به آن توجه کنند. شفافیت اطلاعات درباره محل حفظ و نگهداری کالا و اطلاعات لحظهای مربوط به انتقال آن نیز باید در اختیار مسئولان مربوطه قرار داده شود.
از دیگر مسئولیتهای شرکتهای کوریری انتخاب صحیح وسیله نقلیه موردنیاز است. این شرکتها باید مدام از خود بپرسند کدام یک از روشهای ارسال جادهای، دریایی یا هوایی برای هر مرحله از ارسال مناسبتر است؟ تمام مسائلی که هنگام ارسال کالاهای عادی اهمیت دارند، در مورد اشیاء تاریخی اهمیتی دوچندان پیدا میکنند. وسیله نقلیه باید فضای کافی برای شیء و بستهبندی آن داشته باشد و در صورت لزوم شرایط آبوهوایی مناسب برای نگهداری شیء را حفظ کند.
شرایط در ارسال و بستهبندی اشیاء باارزش کاغذی
مرکز NEDCC اولین مرکز نگهداری غیرانتفاعی اسناد است. این مرکز برای ارسال و بستهبندی اشیاء باارزش کاغذی مانند نسخههای کتابها، نامهها و اسناد تاریخی پیشنهادات خوبی دارد. ایمنترین روش برای تحویل این دست از کالاها به نظر این مرکز تحویل دستی است. در این روش افراد خود مسئولیت ارسال را بدون سپردن اشیا به شرکتهای شخص ثالث لجستیکی و کوریری به دست میگیرند. سدر هر صورت امکان آسیب دیدن کالاها در روند ارسال وجود دارد. برای مثال، ممکن است اشیاء در معرض فشار، ایجاد منافذ، شوک، تکانهای شدید و عناصر مخرب قرار بگیرند. البته در صورت انتخاب شرکت کوریری مطمئن میتوانیم تا حد زیادی خطرات احتمالی را کاهش دهیم. همچنین این مرکز نگهداری یک لیست از مواردی را ارائه میکند که بهتر است هنگام سر و کار داشتن با این اسناد آنها را رعایت کنیم:
- در بستهبندی پیش از ارسال بیشترین دقت را بهعمل آورید.
- اگر مواد مورداستفاده در بستهبندی در ارتباط مستقیم با کالای باارزش موردنظر نیستند، نیازی نیست که حتماً از نظر اسیدی یا PH در وضعیت خنثی باشند.
- بهتر است این اشیاء را در روزهای اول هفته ارسال کنید تا زمان کمتری را در انبارهای شرکتهای لجستیکی و کوریری بگذرانند. همچنین پیش از ارسال، روزهای تعطیل رسمی، روزهایی که آبوهوا بسیار سرد، گرم، طوفانی یا شرجی هستند را نیز در نظر بگیرید.
- لیست دقیقی از اشیاء مورد بستهبندی همراه با اطلاعات دقیق شامل شرایط نگهداری و غیره را تهیه نمایید و در هر محفظه یا جعبه قرار دهید.
- درصورتیکه در این زمینه سؤالی ذهن شما را مشغول کرده حتماً از شرکت پستی و کوریری خود آن را بپرسید.
شرکتهای کوریری مانند تیهاب مسئولیت ارسال انواع مختلفی از اشیاء را به عهده میگیرند. حتی بعضی از آنها تخصص خود را بر روی ارسال کالاهای تاریخی میگذارند. موزهها و نمایشگاههای دائمی یا موقت برای بهنمایش گذاشتن اشیاء تاریخی نیازمند جابهجایی و بستهبندی دقیق آنها هستند. از این نظر لزوم توجه به شرایط نگهداری و حملونقل این آثار بیشتر خود را نشان میدهد. خوب است که اطلاعات خود را درباره وظایف و مسئولیت شرکتهای مرتبط در این حوزه افزایش دهیم.
منابع:
https://www.nedcc.org/working-with-nedcc/packing-and-shipping-paper-artifacts
http://insidetheconservatorsstudio.blogspot.com/2013/03/have-artifacts-will-travel.html
https://www.nedcc.org/working-with-nedcc/packing-and-shipping-paper-artifacts
https://www.sharemuseumseast.org.uk/wp-content/uploads/2018/07/How-To
-Guides-Packing-Museum-Objects.pdf
https://www.smithsonianmag.com/smart-news/how-louvre-protecting-its-cultural